Η 4η Απριλίου 1968 θα μείνει για πάντα χαραγμένη στο θυμικό των Ελλήνων φιλάθλων και δη των φίλων του μπάσκετ, ως η ημέρα που ήρθε στην Ελλάδα το πρώτο από τα πολλά ευρωπαϊκά τρόπαια, που επρόκειτο να ακολουθήσουν. Ως η ημέρα που η ΑΕΚ κατέκτησε το Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης και έγινε «βασίλισσα της Ευρώπης».

Στο ασφυκτικά γεμάτο Καλλιμάρμαρο Στάδιο, η φωτογραφία του οποίου από εκείνη την ημέρα κοσμεί ακόμα τα γραφεία της FIBA, νίκησε με 89-82 τη Σλάβια Πράγας και έβγαλε στους δρόμους όλους τους Έλληνες σε μια εποχή που κάτι τέτοιο ήταν συνήθως απαγορευμένο. Η ραδιοφωνική περιγραφή του αγώνα και των στιγμών που ακολούθησαν από τον αείμνηστο Βασίλη Γεωργίου έχει περάσει στην ιστορία...

Τα χρόνια που ακολούθησαν δεν μπόρεσαν να σβήσουν από τις μνήμες τον ανεπανάληπτο άθλο εκείνης της ομάδας, παρά το ότι τα περιορισμένα τεχνικά μέσα της εποχής δεν επέτρεψαν τη διάσωση μεγάλου όγκου οπτικοποιημένου υλικού από τον ιστορικό αγώνα. Εικόνα από ολόκληρο τον τελικό δεν υπάρχει, σώζονται μόνο κάποια στιγμιότυπα σε κινηματογραφικό φιλμ.

Αυτά τα στιγμιότυπα συγκέντρωσε ο σκηνοθέτης Τάσος Μπουλμέτης κατόπιν παραγγελίας του Μάκη Αγγελόπουλου και δημιούργησε την εξαιρετική ταινία «1968». Ένα docufiction (συνδυασμός ντοκιμαντέρ και μυθοπλασίας) βασισμένο σε μαρτυρίες των πρωταγωνιστών εκείνης της εποχής, σημερινές αφηγήσεις on camera πολλών εξ αυτών και χρήση του υπάρχοντος οπτικού υλικού, το οποίο δημιούργησε με μαεστρία ο πολύ καλός σκηνοθέτης, υλοποιώντας το όραμα του διοικητικού ηγέτη της ΚΑΕ ΑΕΚ.

Ο Μάκης Αγγελόπουλος θέλοντας να διασώσει εικόνα και μαρτυρίες από την 4η Απριλίου του 1968 και να τις παραδώσει ως παρακαταθήκη στις επόμενες γενεές, χρηματοδότησε αυτή την ταινία και εκπλήρωσε ένα βασικό όραμα που είχε όταν ανέλαβε τις τύχες της μπασκετικής ΑΕΚ.

Την εποχή του Μάκη Αγγελόπουλου η «Ένωση» τίμησε όσο ποτέ άλλοτε και πάντως με τον τρόπο που τους έπρεπε, τους μεγάλους πρωταγωνιστές του άθλου του 1968. Τον «Παγκόσμιο» Γιώργο Αμερικάνο, αποσύροντας τη φανέλα του στην οροφή του ΟΑΚΑ. Και τον Γιώργο Τρόντζο, αποσύροντας επίσης τη φανέλα του. 

Το άρθρο ΑΕΚ 1968: Ηταν το πρώτο, θα είναι αλησμόνητο (vids) εμφανίστηκε πρώτα στο Basketa.gr.

Η ΑΕΚ ετοιμάζεται να φέρει στο σπίτι της το Final Four του BCL, έτοιμη να ζήσει και πάλι στιγμές απόλυτης εποποιίας και το Basketa.gr παρουσιάζει τις προηγούμενες φορές, όπου η Ένωση φιλοξένησε τελικό ή τελική φάση διοργάνωσης, επιθυμώντας να πανηγυρίσει ξανά.

Η εμφάνιση της ΑΕΚ ήταν «ισοπεδωτική» και το τελικό 104-69 απέναντι στην Ναντέρ δεν αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης για την Ενωση, που πέρασε στο Final Four του BCL, το οποίο αναμένεται η ίδια να διοργανώσει στα Ανω Λιόσια, προσφέροντας άλλη μια ευκαιρία στο κοινό της να τη στηρίξει και να τη «σπρώξει» προς την κούπα. 

Ο «Δικέφαλος» αυτή την φορά δεν αργοπόρησε και «πέταξε» ψηλά προς τους κορυφαίους μιας διοργάνωσης, που έχει στηρίξει όσο λίγοι στα χρόνια παρουσίας του, προσφέροντας ιδιαίτερες στιγμές, και δη όταν αυτές εκτυλίχθηκαν επί ελληνικού εδάφους, με αποκορύφωμα την κατάκτηση του BCL το 2018, στο Ιωβηλαίο των 50 ετών από την κατάκτηση του Κυπέλλου Κυπελλούχων στο Καλλιμάρμαρο των 80.000 θεατών, σε εποποιίες που γράφονται για πάντα στα κιτάπια της ιστορίας του συλλόγου. 

Συνολικά, η ΑΕΚ θα φιλοξενήσει τον τελικό ή την τελική φάση μιας διοργάνωσης για τέταρτη φορά στην ιστορία της, με πρώτη στο «παλάτι» της στα Ανω Λιόσια, το οποίο ήδη πρόσφερε μια... πρώτη γεύση στους αγώνες της Ναντέρ, για το τι θα ακολουθήσει λίγες μέρες αργότερα, στο τριήμερο 9-11 Μαΐου, όπου οι φίλοι της ΑΕΚ επιθυμούν να τη δουν «Βασίλισσα» ξανά. Και οι πιθανότητες θα έλεγε κανείς, ότι είναι... υπέρ της, καθώς δύο φορές πανηγύρισε και μία έφτασε στην πηγή χωρίς να γευτεί το γλυκό νέκταρ της κατάκτησης, σε μια περίσταση όπου όλα είχαν την ιδιαιτερότητά τους.

🎉 FINAL FOUR MOOD 🎉#BasketballCL I @aekbcgr pic.twitter.com/uPdA43FtyQ

— Basketball Champions League (@BasketballCL) April 23, 2025

Το έπος του Καλλιμάρμαρου και η επανάληψη στο ΟΑΚΑ

Κανείς και τίποτα δεν μπορεί να ξεχαστεί σε εκείνο το έπος. Από τη σπουδαία ΑΕΚ του Νίκου Μήλα με ηγέτη τον «Παγκόσμιο» Γιώργο Αμερικάνο, μέχρι την επίδοση-ρεκόρ των 80.000 θεατών στο Παναθηναϊκό Στάδιο και τη μοναδική περιγραφή του αείμνηστου Βασίλη Γεωργίου, που ακόμη ηχεί στα αυτιά όλων ως μελωδία. Η Σλάβια Πράγας υποκλίθηκε στο μεγαλείο όσων συνάντησε στην χώρα μας εκείνη την νύχτα στο Καλλιμάρμαρο και εκείνο το 89-82 παραμένει μια ιστορία μοναδική στα ελληνικά μπασκετικά χρονικά. 

Η ΑΕΚ, άλλωστε, ήταν η πρώτη ελληνική ομάδα που πανηγύρισε την κατάκτηση ευρωπαϊκού τροπαίου και το πραγματοποίησε με έναν ειδυλλιακό, επί της ουσίας, τρόπο. Πέρασαν 32 χρόνια, ώσπου στέφθηκε «Βασίλισσα ξανά» στο Κύπελλο Σαπόρτα και το έπος της Λωζάνης με αντίπαλο την Μπολόνια, έχοντας τότε τον Ντούσαν Ιβκοβιτς στον πάγκο της και μια «χρυσή» γενιά Ελλήνων παικτών, που για τρία σερί χρόνια πρόσφερε τίτλους στο σύλλογο, με αποκορύφωμα το πρωτάθλημα του 2002 απέναντι στον Ολυμπιακό, με επιστροφή από το 0-2. 

Τότε, είχε τον Ντράγκαν Σάκοτα στον πάγκο της και ο «Σάλε» έμελλε να την οδηγήσει σε ένα «διπλό» νέο έπος το 2018, πρώτα με την κατάκτηση του Κυπέλλου Ελλάδας στα «Δύο Αοράκια» έναντι του Ολυμπιακού, κι έπειτα στην εκπλήρωση του πεπρωμένου. Το σουτ του Κέβιν Πάντερ απέναντι στην Νίμπουρκ έφερε τη διοργάνωση στο ΟΑΚΑ, έδρα τότε της Ενωσης, κι εκείνη χρειάστηκε αυτή την φορά δύο «εμπόδια», σε σύγκριση με μισό αιώνα νωρίτερα, για να σηκώσει την κούπα στον αθηναϊκό ουρανό. 

Για άλλη μια φορά κέρδισε, επειδή δεν μπορούσε να χάσει, όπως είχαν αναφέρει το 1968. Πρώτα η Μούρθια και ύστερα η Μονακό, η οποία στις μέρες μας διεκδικεί πρόκριση στο Final Four της Ευρωλίγκα, υπέκυψαν μπροστά στη «Βασίλισσα», που έγραψε μια ακόμη σελίδα «χρυσής» ιστορίας, τόσο για την ίδια όσο και για τη διήγηση, που θα έκανε ένας λάτρης του ελληνικού μπάσκετ στις επόμενες γενιές.

Η μοναδική απώλεια σε σειρά από ιδιαιτερότητες

Η ΑΕΚ κατάφερε να διοργανώσει τελική φάση μόλις δύο χρόνια, μετά την κατάκτηση του 2018, με το 2020 να τη βρίσκει ξανά οικοδέσποινα στο Κλειστό των Ολυμπιακών Εγκαταστάσεων. Επρόκειτο, βέβαια, για μια ιδιαίτερη περίοδο, με την ομάδα του Ηλία Παπαθεοδώρου να υποδέχεται σε μορφή Final Eight άλλες επτά ομάδες, κάτι που θεσπίστηκε, ώστε να ολοκληρωθεί η διοργάνωση εν μέσω περιορισμών λόγω της πανδημίας της Covid-19.

Η ελληνική ομάδα έφτασε, βέβαια, μέχρι τον τελικό, εκεί όπου όμως την περίμενε η Σαν Πάμπλο Μπούργος, η οποία αποδείχθηκε ανώτερη στο παρκέ και, με τον άλλοτε... δικό μας Θαντ ΜακΦάντεν ως κορυφαίο απέναντι στον MVP της διοργάνωσης, Κιθ Λάνγκφορντ, έμελλε να κατακτήσει το πρώτο από τα δύο σερί Champions League της, κυριαρχώντας τη διετία 2020-2021 στη διοργάνωση. 

Η ΑΕΚ, φυσικά, αυτή την φορά θέλει να αλλάξει την ιστορία και, έχοντας πια τον κόσμο στο πλευρό της να τη «σπρώχνει» προς την κούπα, είναι έτοιμη να βάλει ξανά το «στέμμα» της...

Το άρθρο ΑΕΚ: Οταν έπαιξε για την κούπα… στο σπίτι της (vids) εμφανίστηκε πρώτα στο Basketa.gr.

Ο σπουδαίος Γιώργος Τρόντζος θυμήθηκε το έπος της ΑΕΚ του 1968, 57 χρόνια μετά την ιστορική βραδιά της κατάκτησης του Κυπέλλου Κυπελλούχων από τους "κιτρινόμαυρους", στο κατάμεστο από 80.000 φιλάθλους Καλλιμάρμαρο, νούμερο το οποίο αποτελεί ρεκόρ προσέλευσης σε αγώνα μπάσκετ μέχρι και σήμερα.

Ο παλαίμαχος παίκτης της «Ένωσης» μίλησε για τη σπουδαία εκείνη ημέρα για το ελληνικό μπάσκετ μέσω του επίσημου λογαριασμού της ομάδας στο Instagram, ενώ αναφέρθηκε τόσο στην  ιστορική νίκη επί της Γαλατά το 1963 αλλά και στην ταινία «1968».

Όσα είπε για την κατάκτηση του 1968:

«Θυμάμαι πάρα πολλά. Ήταν πραγματικά πολύ μεγάλο κατόρθωμα. Ήταν σαν ένα στοίχημα της ομάδας της ΑΕΚ, που απαρτιζόταν αποκλειστικά από Έλληνες, κόντρα στην καλύτερη ομάδα της Ευρώπης, την Σλάβια Πράγας, είχε 5 παίκτες στην Μικτή Ευρώπης. Δεν μας το χάρισε κανείς. Ο κόσμος που ήταν 80.000 μέσα στο γήπεδο και 10 απ΄εξω, μας βοήθησε πολύ. Την εποχή εκείνη αν τραυματιζόταν κάποιος παίκτης, έπαιζε ακόμα. Ο Γιώργος Αμερικανός έπαιζε κουτσαίνοντας. Τότε παίζαμε 40 λεπτά.»

 

 

 

 

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη AEK BC (@aekbc)

Το άρθρο Τρόντζος για το έπος της ΑΕΚ το 1968: «Τότε παίζαμε τραυματίες και 40 λεπτά» (vid) εμφανίστηκε πρώτα στο Basketa.gr.

Η 4η του Απρίλη θα είναι πάντα για την ΑΕΚ μία ιδιαίτερη και ξεχωριστή ημέρα. Μία μέρα που γράφτηκε ιστορία, μία ιστορία που έγινε ταινία και θα μνημονεύεται αενάως από την Ένωση και τον φίλαθλο κόσμο του ελληνικού μπάσκετ. Ανήμερα της 55ης επετείου της κατάκτησης του Κυπέλλου Κυπελλούχων του 1968, οι "κιτρινόμαυροι" ρίχνονται στη μάχη στο Ισραήλ για την πρώτη πράξη της προημιτελικής φάσης του Basketball Champions League απέναντι στην Χάποελ Ιερουσαλήμ (4/4, 21:00) έχοντας ακόμα ένα ραντεβού με την ιστορία σε αυτή την ιστορική μέρα.

Όταν έγινε... Βασίλισσα

Σε μία εποχή πολύ μακρινή από την πραγματικότητα που έχουμε συνηθίσει σήμερα με τις ελληνικές ομάδες πρωταγωνίστριες στην Ευρώπη και με πλειάδα ευρωπαϊκών τίτλων, το 1968 κάτι τέτοιο φάνταζε ουτοπικό. Πράγματι ουτοπικό ήταν, μέχρι η ΑΕΚ του Αμερικάνου, του Τρόντζου, του Ζούπα, του Χρηστέα, του Νεσιάδη, του Βασιλειάδη, του Λαρεντζάκη, του Τσάβα, του Πετράκη, του Δημητριάδη και του προπονητή Νίκου Μήλα να αποδείξει το αντίθετο. Αν και είχε... προειδοποιήσει δύο χρόνια νωρίτερα με την παρουσία της στο φάιναλ φορ του Κυπέλλου Πρωταθλητριών του 1966, ουδείς μπορούσε να περιμένει πως η Ένωση θα στεφόταν Κυπελλούχος Ευρώπης τον Απρίλη του 1968. Αφού προσπέρασε τα εμπόδια των ΚΑΣ Βιτόρια, Ρουαγιάλ και Ίνις Βαρέζε, η πανίσχυρη τότε Σλάβια Πράγας την περίμενε στον τελικό. Στο κατάμεστο Καλλιμάρμαρο των 80.000 θεατών, η ΑΕΚ νίκησε τους Τσέχους με 89-82 και κατέκτησε το πρώτο ευρωπαϊκό κύπελλο ελληνικής ομάδας στο μπάσκετ, μπαίνοντας στο πάνθεον της ιστορίας.

Ο οιωνός... πρόκρισης

Δεν είναι η πρώτη φορά που η ΑΕΚ αγωνίζεται σε αυτή την ιστορική ημερομηνία έπειτα από το 1968. Μάλιστα, όχι απλά έχει αγωνιστεί, αλλά έχει γράψει ακόμη μία χρυσή σελίδα στην ιστορία της! Στις 4 Απριλίου του 2018, η Ένωση αντιμετώπιζε επί γαλλικού εδάφους τη Στρασμπούρ στη ρεβάνς των προημιτελικών του Basketball Champions League. Η ομάδα του Ντράγκαν Σάκοτα έχοντας νικήσει με 78-69 στο ΟΑΚΑ, καλούταν να υπερασπιστεί το υπέρ της +9 καθώς η διαφορά πόντων ήταν εκείνη που έδινε την πρόκριση με βάση το σύστημα που ίσχυε τότε στην διοργάνωση. Με μία σπάνια... ισοπαλία (83-83) πανηγύρισε την είσοδό της στο Final 4 της διοργάνωσης, όπου και κατέκτησε το τρίτο της ευρωπαϊκό στην Αθήνα. 

Στο σήμερα και στο κρίσιμο ματς με τη Χάποελ

Μετά από την αναδρομή στα περασμένα μεγαλεία, η ΑΕΚ έχει μπροστά της ακόμα ένα ραντεβού με την ιστορία στο Ισραήλ απέναντι στην Χάποελ Ιερουσαλήμ για τα προημιτελικά του BCL και εκεί πρέπει να εστιάσει. Αυτή τη φορά είναι ο πρώτος αγώνας μεταξύ των δύο ομάδων και η πρόκριση έρχεται στις δύο νίκες. Οι παίκτες του Ηλία Καντζούρη για να πάρουν την πρόκριση θα πρέπει να "σπάσουν" την έδρα των Ισραηλινών είτε στο σημερινό ματς, είτε στο τρίτο σε περίπτωση που καμία εκ των δύο ομάδων δεν καταφέρει να περάσει με 2-0. Η Ένωση διανύει μία ήδη υπερβατική χρονιά και της απομένει ακόμα μία υπέρβαση για να φτάσει στην πηγή που λέγεται Final 4...

Το άρθρο ΑΕΚ: Ραντεβού με την ιστορία σε μία ιστορική μέρα (pics) εμφανίστηκε πρώτα στο Basketa.gr.

Τον Απρίλιο του 2005 ήταν μια από τις τελευταίες φορές που η Κυπελλούχος Ευρώπης του 1968 ομάδα της ΑΕΚ, η θριαμβεύτρια του Καλλιμαρμάρου, μαζεύτηκε όλη μαζί. Ίσως να ήταν και η τελευταία. Λίγο καιρό αργότερα, άλλωστε, ο θάνατος άρχισε να την αποδεκατίζει...

Η μάζωξη έγινε στο περίφημο στέκι του Λουκιδέλλη στη Νέα Φιλαδέλφεια για τις ανάγκες μιας φωτογράφισης για το περιοδικό ΑΕΚ Empire. Κι ήταν εκεί κι ο Νίκος Μήλας. Ο προπονητής εκείνης της μυθικής ομάδας, που έφυγε την Δευτέρα από τη ζωή, πλήρης ημερών, σε ηλικία 91 ετών.

"Ο πατέρας μας και ο αδελφός μας. Ο άνθρωπος που μας κράτησε ενωμένους ως το τέλος". Έτσι τον αποκάλεσε ο αείμνηστος "Παγκόσμιος", Γιώργος Αμερικάνος. "Ο άνθρωπος που μας έκανε ξανά μια καλή παρέα. Μας "έδεσε" κι αυτό ήταν το πρώτο βήμα προς τη επιτυχία", πρόσθεσε ο Χρήστος Ζούπας. 

Φιλόδοξος και καινοτόμος

Τη δεκαετία του 1960 η ΑΕΚ κυριαρχούσε στο ελληνικό μπάσκετ. Ήταν η "βασίλισσά" του. Όμως τη σεζόν 1966-67 έχασε το πρωτάθλημα από τον Παναθηναϊκό. Απέτυχε δηλαδή και όπως συνέβαινε ήδη από τότε, το μάρμαρο πλήρωσε ο προπονητής. Ο Θέμης Χολέβας έφυγε και τη θέση του πήρε ο Νίκος Μήλας. Ένας προπονητής φιλόδοξος, με φρέσκες ιδέες για το μπάσκετ.

Μια σημαντική για την εποχή καινοτομία που εφάρμοσε, ήταν η θερινή προετοιμασία στο εξωτερικό, κάτι που ήταν πρωτόγνωρο τότε. Η ομάδα δούλεψε για ένα διάστημα στην Ιταλία, όπου έδωσε και κάποια φιλικά. Ένα από αυτά ήταν με αντίπαλο την υπερδύναμη Ίνις Βαρέζε. "Ήταν η πρώτη φορά που κοουτσάριζα την ομάδα. Χάναμε με 67-66, αλλά στο τελευταίο δευτερόλεπτο της τελευταίας επίθεσης ο Ζούπας σούταρε από μακριά και το έβαλε! Οι Ιταλοί αρχικά διαμαρτυρήθηκαν, αλλά στη συνέχεια δέχτηκαν ότι μετρούσε το καλάθι κι έτσι νικήσαμε. Το πρώτο πράγμα που είπα στα παιδιά μόλις μπήκαμε στα αποδυτήρια ήταν πως οι οιωνοί είναι καλοί. Θα πάμε μπροστά", θυμήθηκε εκείνο τον Απρίλη του 2005 ο Νίκος Μήλας.

Το mind game πριν από τον τελικό του Καλλιμαρμάρου

Η συνέχεια είναι λίγο ως πολύ γνωστή. Η ΑΕΚ "κατάπιε" όλες τις ομάδες που βρέθηκαν στο δρόμο της στο Κύπελλο Κυπελλούχων τη σεζόν 1967-68  και στον ημιτελικό πέταξε έξω την Ίνις Βαρέζε, την οποία είχε νικήσει και σ' εκείνο το φιλικό προετοιμασίας με το καλάθι του Ζούπα! Στον επαναληπτικό αγώνα στο Καλλιμάρμαρο επικράτησε με 72-52 καλύπτοντας το -18 του πρώτου αγώνα και προκρίθηκε στον τελικό. Τότε που ο Μήλας άρχισε τα mind games.

Ήταν ξεκάθαρο πως οι καλύτεροι παίκτες του δεύτερου ημιτελικού με τη Βαρέζε ήταν ο Ζούπας και ο Αμερικάνος. Αλλά... "με ρώτησαν ποιος ήταν ο καλύτερος παίκτης κι εγώ τους είπα ο Τρόντζος! Απόρησαν και μάλιστα ο Χάρης Λυμπερόπουλος έγραψε την άλλη μέρα στην "Απογευματινή" ότι ο Μήλας έκανε περίεργες δηλώσεις κι ότι ενώ όλοι είδαν πως καλύτεροι παίκτες ήταν ο Αμερικάνος και ο Ζούπας, αυτός είπε πως ήταν ο Τρόντζος.

Πάω λοιπόν κι εγώ στα γραφεία της "Απογευματινής", βρίσκω τον Λυμπερόπουλο και του λέω: "Ξέρω ότι ο Αμερικάνος και ο Ζούπας ήταν οι καλύτεροι, αλλά ξέρω επίσης ότι σε 15 μέρες θα πρέπει να παίξουμε τον τελικό με τη Σλάβια και ο Τρόντζος θα πρέπει να μαρκάρει τον Ζίντεκ. Είναι ανάγκη λοιπόν να τον ανεβάσουμε ψυχολογικά"!

Κάπως έτσι γραφόταν η ιστορία του ελληνικού μπάσκετ τότε. Κι ο Νίκος Μήλας αποτελεί ένα αναπόσπαστο κομμάτι της, καθώς έβαλε τη σφραγίδα του στη δημιουργία μιας από τις καλύτερες ομάδες όλων των εποχών στην Ελλάδα. Της ομάδας που έφερε στη χώρα μας το πρώτο τρόπαιο ευρωπαϊκής διασυλλογικής διοργάνωσης σε όλα τα σπορ. Της ΑΕΚ του 1968...

Το άρθρο Ο καινοτόμος Μήλας και τα mind games του (pics) εμφανίστηκε πρώτα στο Basketa.gr.

Το άρθρο “Ο θρίαμβος δεν είναι ουτοπία” (pics + vid) εμφανίστηκε πρώτα στο Basketa.gr.

Πριν από ακριβώς 50 χρόνια η τηλεόραση ήταν στα σπάργανα και όλη η Ελλάδα ζούσε μέρες ραδιοφώνου. Όσοι δεν μπόρεσαν να παρακολουθήσουν από κοντά τον τελικό του Κυπέλλου Κυπελλούχων, έμειναν καρφωμένοι πάνω από μια ραδιοφωνική συσκευή ή κόλλησαν ένα τρανζίστορ στο αυτί τους και μέσα από τη θρυλική περιγραφή του Βασίλη Γεωργίου βίωσαν τις ανεπανάληπτες στιγμές εκείνης της βραδιάς της 4ης Απριλίου 1968.

Ειδικές εκπομπές και αφιερώματα δεν υπήρχαν ούτε κατά διάνοια, έστω κι αν επρόκειτο για έναν τελικό ευρωπαϊκής διοργάνωσης. Για ένα αθλητικό γεγονός πρωτόγνωρο για τα ελληνικά δεδομένα τότε. Το κρατικό ραδιόφωνο, ωστόσο, φρόντισε να μεταφέρει το κλίμα πριν από την έναρξη του αγώνα, κάνοντας ένα... πρωτόγονο για τη σημερινή διαδικτυακή εποχή... pre-game show με δηλώσεις από τους μεγάλους πρωταγωνιστές της ΑΕΚ.

Ακούστε τον προπονητή Νίκο Μήλα και τους Γιώργο Αμερικάνο, Γιώργο Τρόντζο και Χρήστο Ζούπα να εκφράζουν τη βεβαιότητα ότι η ΑΕΚ θα κατακτούσε το τρόπαιο. Ακούστε για μια ακόμα φορά και την περιγραφή-μύθο του Βασίλη Γεωργίου. Ακούστε και διαπιστώστε πόσο διαφορετική ήταν η εποχή τότε, 50 χρόνια πριν...

Ακολουθεί ένα photo story, όπως θα λέγαμε σήμερα. Με φωτογραφίες εκείνης της εποχής. Πενήντα χρόνια πριν όλα ήταν τόσο διαφορετικά...

Και μια ιστορική φωτογραφία...

Το 2005 η ΑΕΚ του 1968 μαζεύτηκε στο στέκι του Λουκιδέλλη στη Νέα Φιλαδέλφεια για ένα θέμα που ετοίμασε το περιοδικό "ΑΕΚ Empire". Έκτοτε δεν ξαναμαζεύτηκε ποτέ...

Το άρθρο Pre game και photo story… 50 χρόνια πριν! (pics + aud) εμφανίστηκε πρώτα στο Basketa.gr.

Όταν ο Μάκης Αγγελόπουλος συνελάμβανε την ιδέα να γυριστεί μια ταινία με θέμα την κατάκτηση του Κυπέλλου Κυπελλούχων από την ΑΕΚ το 1968, είχε προφανώς στο μυαλό του να τιμηθεί με ιδιαίτερο όσο και λαμπρό τρόπο η επέτειος των 50 χρόνων από αυτό το ιστορικό επίτευγμα. Τελικά πέτυχε κάτι πολύ μεγαλύτερο. Να νικήσει τον χρόνο. Να νικήσει τον θάνατο, όπως αναφέρει ως επιμύθιο της ταινίας ο δημιουργός της, ο Τάσος Μπουλμέτης. Πώς; Λέγοντας μια ιστορία. Την ιστορία του τελικού της 4ης Απριλίου 1968...

Όταν όλοι όσοι βρέθηκαν στο Καλλιμάρμαρο εκείνο το βράδυ θα έχουν φύγει από τον μάταιο τούτο κόσμο, όταν όλοι όσοι έχουμε μιλήσει μαζί τους θα έχουμε γίνει αστρόσκονη, θα μένει αυτή η ταινία για να διατηρεί ζωντανό στο διηνεκές όχι μόνο το έπος του 1968, αλλά και την ιδέα της ΑΕΚ. Σαν τους αρχαίους ραψωδούς, που από στόμα σε στόμα και από γενιά σε γενιά διέσωσαν ως τις μέρες μας τις ωραίες ιστορίες, που εμπνεύστηκε κάποτε και αφηγήθηκε πρώτος ο Όμηρος. Κι αυτό δεν θα ήταν εφικτό αν δεν υπήρχαν ο σπουδαίος σκηνοθέτης Τάσος Μπουλμέτης, ο οποίος και λόγω καταβολών κατάφερε να παρουσιάσει ένα υψηλής αισθητικής αποτέλεσμα, αλλά κυρίως ο Μάκης Αγγελόπουλος. Ο άνθρωπος που είχε την ιδέα και χρηματοδότησε την υλοποίησή της.

Η εποχή του Μάκη Αγγελόπουλου στην ΑΕΚ βρίσκεται σε εξέλιξη. Ο μεγαλομέτοχος της ΚΑΕ κρίνεται καθημερινά για τις επιλογές του, τις πράξεις και τις παραλείψεις του, και το έργο του δεν είναι δυνατόν να αποτιμηθεί ακόμα στο σύνολό του. Ένα πράγμα είναι βέβαιο, όμως. Έχει όραμα. Η επένδυση στις ακαδημίες, αλλά κυρίως η επιμονή του να φτιάξει γήπεδο-επιμονή η οποία βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ πλέον στη δικαίωσή της-προσφέρουν τις πιο στέρεες αποδείξεις επ' αυτού. Βέβαιο είναι και κάτι ακόμα. Κανείς δεν τίμησε την ιστορία ενός μεγάλου και λαοφιλούς συλλόγου με τον τρόπο που το έκανε αυτός.

Η ταινία "1968" θα βρίσκεται στο προσκήνιο για αρκετό καιρό. Η εταιρεία Feelgood, που έχει αναλάβει την προώθηση και διανομή της, θα την κρατήσει στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας τουλάχιστον μέχρι τις 25 Ιανουαρίου, οπότε θα κάνει την πρεμιέρα της στις αίθουσες. Μετά θα πάει κόσμος να τη δει. Πολλοί θα θυμηθούν, άλλοι θα μάθουν. Η ΑΕΚ και ο θρίαμβός της θα συζητιούνται για καιρό. Οι πρωταγωνιστές του '68 θα τιμηθούν με τον τρόπου που τους αξίζει.

Να πάτε να δείτε την ταινία. Να πάτε να τη δείτε, ακόμα κι αν δεν είστε φίλοι της ΑΕΚ. Λέγεται πως στην ειδική προβολή που έγινε πριν από την avant premiere, από τους 20 κριτικούς που την είδαν, οι 19 εξέφρασαν θετικές και πολύ θετικές απόψεις. Αλλά πέρα από αυτό, υπάρχουν κατά την ταπεινή άποψη του γράφοντος, που δεν είναι κριτικός κινηματογράφου, δύο πολύ καλοί λόγοι για να δουν όλοι αυτό το φιλμ. ΑΕΚτσήδες και μη, φίλαθλοι και μη.

Πρώτον, δεν έχει ξαναγυριστεί τέτοια ταινία στην Ελλάδα, με αθλητικό θέμα τουλάχιστον. Ο Τάσος Μπουλμέτης ακροβατεί ανάμεσα στη μυθοπλασία και το ντοκιμαντέρ με αριστοτεχνικό τρόπο και καταφέρνει να ενημερώσει τον θεατή για την ΑΕΚ και όσα έγιναν εκείνη τη βραδιά, μιλώντας ταυτόχρονα στο συναίσθημά του. Η ταινία είναι δομημένη πάνω στη θρυλική περιγραφή του Βασίλη Γεωργίου και σε όσα κινηματογραφικά πλάνα διασώζονται από τον τελικό, γύρω από τα οποία πλέκονται ιστορίες καθημερινών ανθρώπων με εκτεταμένες ιστορικές αναφορές. Όλα αυτά διανθίζονται από τις αφηγήσεις των πρωταγωνιστών, των παικτών της ΑΕΚ και της Σλάβια Πράγας κατά κύριο λόγο, αλλά και αρκετών άλλων που βρέθηκαν στο Καλλιμάρμαρο και παρακολούθησαν τον τελικό. Το αποτέλεσμα είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον.

Και εκπέμπει ένα αναγκαίο στις μέρες μας μήνυμα ενότητας. Για τον Μπουλμέτη ο συγκεκριμένος αθλητικός αγώνας είναι η μετενσάρκωση του αγώνα που δίνει κάθε άνθρωπος στην καθημερινότητά του. Του αγώνα του πρόσφυγα να επιβιώσει μετά τον ξεριζωμό από την πατρίδα του, του αγώνα του διωκόμενου για τις πολιτικές πεποιθήσεις του να υπερασπιστεί τις ιδέες του, του αγώνα στα βουνά της Αλβανίας το 1940, του αγώνα της Βαρβάρας να παντρευτεί τον καλό της... Κάθε αγώνα, μικρού και μεγάλου.

Γι' αυτό οι Έλληνες τότε, ανεξάρτητα από τις πεποιθήσεις τους, αθλητικές, πολιτικές ή άλλες, ταυτίστηκαν με την ΑΕΚ. Γιατί ο αγώνας της με τα θηρία της Σλάβια Πράγας ήταν άνισος. Όπως και ο δικός τους με τα θηρία της καθημερινότητάς τους. Γιατί η ΑΕΚ κέρδισε, επειδή δεν είχε την πολυτέλεια να χάσει. Όπως κι αυτοί...

Κι είναι ένα μήνυμα τούτο που εκπέμπει ο αθλητισμός, αλλά σήμερα το έχουμε υποβαθμίσει τόσο πολύ που κοντεύουμε να το ξεχάσουμε. Ήρθαν όμως ο Αγγελόπουλος και ο Μπουλμέτης για να μας το θυμίσουν...

Το άρθρο Γράφει ιστορία… λέγοντας μια ιστορία εμφανίστηκε πρώτα στο Basketa.gr.

Η ΑΕΚ έχει ήδη δώσει τους πρώτους επίσημους αγώνες της για φέτος, όμως στην πραγματικότητα η σεζόν γι' αυτήν αρχίζει σήμερα Τρίτη 1ο Οκτωβρίου. Με τον εναρκτήριο αγώνα της για το Basketball Champions League κόντρα στην Εστουντιάντες στο ΟΑΚΑ (19:30-ΕΡΤ3). Διότι τούτη η διοργάνωση αποτελεί τον πιο μεγάλο φετινό στόχο της, αυτόν που θα κυνηγήσει με όλες τις δυνάμεις της ως το τέλος. Ως το τρόπαιο, αν είναι δυνατόν!

Αν βάλει κανείς κάτω τα πράγματα και τα εξετάσει με ψυχραιμία και ρεαλισμό, θα δει ότι δεν γίνεται διαφορετικά. Αν κάπου πρέπει να στοχεύσει η ΑΕΚ φέτος, είναι στο Champions League. Το Κύπελλο Ελλάδας θα μπορούσε να είναι ένας στόχος, άλλωστε η ομάδα έχει ήδη φτάσει στα ημιτελικά. Όμως για να το κατακτήσει, θα πρέπει να κερδίσει δύο ομάδες Ευρωλίγκας. Τον Παναθηναϊκό στον ημιτελικό και τον Ολυμπιακό στον τελικό. Δεν είναι ανέφικτο κάτι τέτοιο, ειδικά από τη στιγμή που ο ημιτελικός είναι μονός αγώνας, αλλά οι πιθανότητες δεν είναι ρεαλιστικές. Η ΑΕΚ έχει δυναμώσει φέτος, αλλά δεν βρίσκεται ακόμα στο επίπεδο για να διεκδικεί τίτλους από τους δύο "αιώνιους", που έχουν πολλαπλάσια μπάτζετ, πληρέστερες ομάδες και μεγαλύτερη εμπειρία.

Τούτη η παραδοχή καθιστά ουσιαστικά δευτερεύοντα και το στόχο του πρωταθλήματος. Η σοβαρή ΑΕΚ δεν μπορεί να χάσει τα κεκτημένα της, δηλαδή την τρίτη θέση. Αν επιβεβαιώσει ότι είναι πιο ενισχυμένη από πέρυσι, μπορεί να πετύχει νίκες επί του Παναθηναϊκού και του Ολυμπιακού εντός έδρας περισσότερες της μίας, που πέτυχε πέρυσι. Αλλά ως εκεί. Το να τους αποκλείσει σε σειρά πέντε αγώνων στα πλέι οφ, έχοντας μάλιστα κατά πάσα πιθανότητα μειονέκτημα έδρας, είναι κάτι που δεν μπορεί να το πετύχει φέτος. Όχι με αυτό τον συσχετισμό δυνάμεων. 

Χρήμα με ουρά!

Άρα τι μένει; Το Basketball Champions League. Κι επειδή εμείς εδώ δεν ανακαλύπτουμε την Αμερική, στην ΑΕΚ έχουν επίσης πλήρη επίγνωση των όσων αναφέρουμε πιο πάνω. Γι' αυτό, παρόλο που δεν το "φωνάζουν", έχουν θέσει ως πρωταρχικό στόχο τους για φέτος να φτάσουν κατ' αρχάς στο φάιναλ φορ της συγκεκριμένης διοργάνωσης. Για πολλούς λόγους.

Αγωνιστικούς πρώτα απ' όλα. Το Basketball Champions League είναι μεν μια δύσκολη διοργάνωση, με πολλές δυνατές ομάδες από τα κορυφαία ευρωπαϊκά πρωταθλήματα, αλλά δεν είναι Ευρωλίγκα. Οι περισσότεροι αντίπαλοι είναι στα μέτρα ή και υποδεέστεροι της ΑΕΚ, ενώ οι καλύτερες ομάδες δεν είναι ούτε πολλές ούτε πολύ καλύτερες. Μπορεί να τις χτυπήσει και αυτές. Κι έπειτα, υπάρχει το περσινό προηγούμενο. Αν παρά το κακό στήσιμο και την ακόμα χειρότερη διαχείριση του Ζντοβτς και τα διάφορα άλλα προβλήματα που ανέκυψαν, η Ένωση έφτασε μέχρι τους "16", φέτος, που υποτίθεται ότι η ομάδα έχει ενισχυθεί και είναι καλύτερα στημένη, γιατί να μην φτάσει ως το φάιναλ φορ; Εφικτός ο στόχος αν η ομάδα δεν παρεκκλίνει από το αγωνιστικό πλάνο της.

Υπάρχουν επίσης οικονομικοί λόγοι που την υποχρεώνουν να κυνηγήσει τη διάκριση στη διοργάνωση. Και είναι εξίσου σοβαροί. Σύμφωνα με τους κανονισμούς που ισχύουν στο Basketball Champions League, η ανάθεση της διοργάνωσης του φάιναλ φορ γίνεται αμέσως μετά την οριστικοποίηση των τεσσάρων φιναλίστ. Αμφιτρύων χρίζεται ένας από αυτούς τους τέσσερις συλλόγους και η πόλη του. Όπως είναι σε θέση να γνωρίζει το basketa.gr, η ΑΕΚ βρίσκεται ήδη από πέρυσι σε ανοικτή γραμμή με τη FIBA προετοιμάζοντας το έδαφος για την ανάληψη του φάιναλ φορ στο ΟΑΚΑ. Λέγεται ότι θα μπορούσε να είχε συμβεί αυτό ακόμα και την περασμένη σεζόν, αν η Ένωση είχε προκριθεί. Πράγμα που σημαίνει ότι είναι κάτι παραπάνω από... πιθανότατο να πάρει φέτος τη διοργάνωση.

Τι θα κερδίσει η ΑΕΚ αν τη φιλοξενήσει; Σύμφωνα με πληροφορίες, το Basketball Champions League προκειμένου να κάνει δελεαστικό ως εμπορικό προϊόν το φάιναλ φορ για τους υποψήφιους αμφιτρύωνες, συμφωνεί να πάρει ως "παράβολο" ένα συγκεκριμένο εύλογο ποσό από τον διοργανωτή, στον οποίον από εκεί και πέρα αφήνει εν λευκώ τη διαχείριση όλων των πηγών εσόδων: τηλεοπτικά δικαιώματα, εισιτήρια, χορηγίες, τα πάντα! Με σωστό προγραμματισμό και πλάνο, δηλαδή, μπορεί η ΑΕΚ να βάλει στα ταμεία της ένα σεβαστό ποσό. Κι αν τύχει και σηκώσει την κούπα, τότε θα προσθέσει στους λογαριασμούς της ακόμα ένα εκατομμύριο Ευρώ, που είναι το έπαθλο για τον νικητή του τροπαίου, όπως ανακοίνωσε πριν από λίγους μήνες η διοργανώτρια αρχή. Με άλλα λόγια, μόνο μέσα από το Basketball Champions League και εφόσον φτάσει στο φάιναλ φορ, η Ένωση μπορεί να αποσβέσει το μεγαλύτερο μέρος του φετινού αγωνιστικού μπάτζετ της! Αν όχι όλο...

Η συγκλονιστική σύμπτωση

Εκτός όλων τούτων, όμως, υπάρχουν και τα σύμβολα, που πάντα επηρεάζουν το θυμικό των φίλων της ομάδας και διαμορφώνουν την ιστορία της. Τη φετινή σεζόν συμπληρώνεται μισός αιώνας από την κατάκτηση του Κυπέλλου Κυπελλούχων το 1968 στο Καλλιμάρμαρο. Η ΑΕΚ προγραμματίζει σειρά εκδηλώσεων, μέχρι που χρηματοδότησε και τα γυρίσματα κινηματογραφικής ταινίας, για να τιμήσει την ιστορική επέτειο. Υπάρχει, όμως, καλύτερος τρόπος για να γιορτάσει από την κατάκτηση ενός ακόμα ευρωπαϊκού τροπαίου ακριβώς 50 χρόνια μετά; Δεν είναι κι αυτός ένας λόγος για να γίνει το Basketball Champions League ο πρωταρχικός φετινός στόχος της Ένωσης;

Το φετινό καλεντάρι, μάλιστα, επιφυλάσσει μια σύμπτωση, που μπορεί να αποβεί συγκλονιστική. Η ημερομηνία διεξαγωγής του επαναληπτικού αγώνα της προημιτελικής φάσης του Basketball Champions League, του αγώνα δηλαδή που θα δώσει την πρόκριση στο φάιναλ φορ, είναι η 4η Απριλίου 2018. Στις 4 Απριλίου 1968 η ΑΕΚ έγραψε το έπος του Καλλιμάρμαρου!

Το άρθρο Κούπα στο ΟΑΚΑ! εμφανίστηκε πρώτα στο Basketa.gr.